تورم چگونه سود واقعی سپرده را تغییر میدهد؟
سود ۲۳ درصدی در تورم ۳۵ درصدی یعنی چه؟ تفاوت سود اسمی و سود واقعی و روش ساده محاسبه آن با مثال عددی.
۲ دقیقه مطالعه
وقتی بانک به سپرده شما ۲۰ یا ۲۳ درصد سود میدهد، این سود «اسمی» است؛ یعنی مبلغ پول شما چقدر بیشتر میشود. اما آنچه در زندگی مهم است، «قدرت خرید» پول است: با این پول چه چیزهایی میتوانید بخرید. اینجا تورم وارد میشود.
سود واقعی چیست؟
سود واقعی نشان میدهد قدرت خرید پول شما بعد از احتساب تورم چقدر تغییر کرده است. فرمول دقیق آن این است:
سود واقعی = (۱ + سود اسمی) ÷ (۱ + نرخ تورم) − ۱
یک مثال فرضی
فرض کنید سود سپرده ۲۳٪ و تورم سبد مورد نظر شما ۳۵٪ باشد. این اعداد فقط برای مثالاند و نرخهای واقعی را باید از منابع رسمی بررسی کنید.
- ۱۰۰,۰۰۰,۰۰۰ تومان پس از یک سال با سود ۲۳٪ میشود ۱۲۳,۰۰۰,۰۰۰ تومان.
- کالاهایی که امروز ۱۰۰,۰۰۰,۰۰۰ تومان میارزند، یک سال بعد ۱۳۵,۰۰۰,۰۰۰ تومان قیمت دارند.
- سود واقعی: ۱٫۲۳ ÷ ۱٫۳۵ − ۱ ≈ منفی ۸٫۸۹٪
یعنی با اینکه عدد حساب شما بالا رفته، با آن حدود ۸٫۹٪ کمتر از قبل میتوانید بخرید. توجه کنید که تفاضل ساده (۲۳ − ۳۵ = منفی ۱۲) با عدد دقیق متفاوت است؛ فرمول بالا دقیقتر است.
از این مفهوم چه بیاموزیم؟
- سود اسمی بالا لزوماً به معنی سود واقعی مثبت نیست.
- تورم هر خانواده متفاوت است؛ هزینههایی که شما بیشتر خرج میکنید (مسکن، خوراک، آموزش) معیار بهتری از یک عدد کلیاند.
- برای هدفهای کوتاهمدت مثل قسط یا تعمیرات، ثبات و دسترسی مهمتر از بازده است.
- برای هدفهای بلندمدت، ترکیب چند نوع دارایی معمولاً منطقیتر از تکیه بر یک ابزار است.
